Erik Gerritsen: ‘Liever in verlegenheid dan dat mensen zwijgen over racisme’

Na de dood van George Floyd in Amerika woedt wereldwijd de discussie over racisme. Ook in Nederland lopen de emoties hoog op. Dat werpt de vraag op: hoe zit het in hockeywereld? In dit (voorlopig) laatste deel van onze serie een gesprek met Erik Gerritsen, directeur van de KNHB. ‘Wij moeten als bond zelf het goede voorbeeld geven. Vooral door explicieter in gesprek te gaan.’

De internationals Terrance Pieters en Xan de Waard die naar buiten treden over racisme in de hockeysport, de ervaringen van de voorzitter van Feijenoord, van oud-international Maartje Scheepstra en van coach Siegfried Aikman. Plus het betreurenswaardige racisme-incident bij Groningen – Pinoké. In de racismediscussie zijn ook uit de hockeysport de afgelopen weken diverse voorbeelden naar boven gekomen. Hoe kijk jij daar naar?
Erik Gerritsen: ‘Ik ben er toch wel van geschrokken. Het uitschelden van gekleurde spelers vind ik in die verhalen het meest schokkend. Voor mij is dat totaal onacceptabel. Dat mag nooit voorkomen, maar zeker niet in een sport waar we sportiviteit en respect hoog in het vaandel hebben staan en we volgens mij over het algemeen fijn met elkaar omgaan. Ik hecht veel waarde aan tolerantie en vind het belangrijk iedereen te accepteren zoals hij is. Maar dat geldt, zo blijkt nu weer, helaas niet voor iedereen in onze sport.
Net als Seve van Ass bij Studio Sport moet ook ik erkennen dat ik niet wist dat dit speelde. Volgens mij komt dat omdat we er in het hockey niet expliciet over praten. Daardoor weten of horen we het niet. Dat geldt niet alleen voor racisme, maar gold bijvoorbeeld ook voor de problemen rond homo-acceptatie, waarmee Thijs de Greeff (oud-international, red.) enkele jaren geleden naar buiten trad.’

Bijeenkomst Hockey voor iedereen tijdens het EK 2017. Erik Gerritsen nu: ‘Wij moeten beter duidelijk maken dat we racisme niet tolereren. En uitdragen dat als het wel gebeurt, je daar met ons heel gemakkelijk en laagdrempelig over kunt praten. Wij moeten daarbij als bond zelf het goede voorbeeld geven.’ Foto: Koen Suyk

Dat is toch opmerkelijk aangezien al jaren de campagne ‘Hockey voor Iedereen’ voeren. Kunnen we constateren dat jullie tekort zijn geschoten?
‘Ik ben er altijd van overtuigd geweest dat Terrance, Siegfried en Maartje net als iedereen onderdeel uit konden maken van onze wereld. Ik schrik er daarom niet alleen van dat zij dit meegemaakt hebben, maar ook dat zij zich lang niet comfortabel genoeg voelden om erover te praten. Dat zegt iets over ons en over onze wereld. Dat ligt niet aan hen, wij moeten ons meer open stellen.’
‘Wij moeten beter duidelijk maken dat we racisme niet tolereren. En uitdragen dat als het wel gebeurt, je daar met ons heel gemakkelijk en laagdrempelig over kunt praten. Wij moeten daarbij als bond zelf het goede voorbeeld geven. Vooral door explicieter in gesprek te gaan.
Laat ik een persoonlijk voorbeeld geven. Siegfried Aikman ken ik al vanaf het moment dat ik een jongetje van elf jaar was en met mijn vader elke week meeging die toen zijn trainer-coach van AMVJ Heren 1 was. Toen ik 31 jaar was, werd Siegfried mijn trainer bij Kampong Heren 1. Ik durf te zeggen dat wij altijd een goede band hadden en nog steeds hebben. Maar in al die jaren hebben Siegfried en ik nooit expliciet over zijn racisme-ervaringen in het hockey gesproken. Ik heb altijd gedacht dat hij zich heel fijn beweegt in de hockeywereld. De les van nu is: vraag ernaar, praat erover en stel je er open voor. We zullen ook als bond extra stappen moeten zetten.’

Paul Veldhuijzen is oprichter en verenigingsmanager van HC Feijenoord, volgens Erik Gerritsen een voorbeeld van een hockeyclub met een divers ledenbestand doordat de vereniging vanuit de Rotterdamse wijk is opgezet. Foto: Willem Vernes

Meldingen

Registreren jullie als KNHB het aantal meldingen van discriminatie? Er is namelijk geen meldpunt voor discriminatie. Waar kunnen hockeyers zich melden als ze te maken krijgen met racisme of discriminatie?
‘Racisme en discriminatie zijn ongewenst gedrag. Alle gevallen van ongewenst gedrag kunnen worden gemeld bij de vertrouwenscontactpersoon bij de club en de KNHB. Dat systeem werkt goed. Wij registreren het aantal meldingen van ongewenst gedrag. De meeste van die gevallen hebben betrekking op de gezagsrelatie, machtsmisbruik en bijvoorbeeld verbaal geweld. We hebben de afgelopen jaren weinig officiële meldingen van discriminatie gekregen. Wat niet wil zeggen dat er geen voorvallen zijn geweest, maar wij zijn daarover niet geïnformeerd. Dat betreur ik.
Een paar jaar geleden onderzocht een commissie onder leiding van Klaas de Vries seksuele intimidatie en misbruik in de sport. Ook toen heb ik gezegd dat wij ons graag zo open mogelijk stellen voor meldingen. Het aantal meldingen steeg na uitkomst van dat rapport ook licht.
Ik roep nu iedereen in de hockeywereld op zich met voorvallen van racisme of discriminatie te melden bij de club of de KNHB. Ik heb liever dat we daarmee geconfronteerd worden en dat ik het een paar keer moeilijk heb of in verlegenheid wordt gebracht door voorvallen van mensen die naar voren durven te stappen, dan dat mensen die voor zich houden.’

In 1998 tijdens het WK in Utrecht zijn we een familiesport geworden. We moeten nu de stap zetten naar een sport voor iedereen.’ Erik Gerritsen

Behalve incidenten van racisme blijft hockey in vergelijking met andere sporten ook een erg witte wereld. Wat doen jullie er aan?
‘Hockey is geen afspiegeling van de maatschappij. Dat zouden we meer kunnen, moeten en willen zijn. Historisch gezien waren we een elitesport. In 1998 tijdens het WK in Utrecht hebben we onze coming out gehad en zijn we een familiesport geworden. We moeten nu de volgende stap zetten naar een sport voor iedereen.’

Strategie

Zitten alle clubs daar wel op te wachten? We zien amper initiatieven om een meer gemêleerde samenstelling van het ledenbestand te krijgen bij clubs. Het lijkt of clubs het wel prima vinden zo.
‘Dat vinden ze dus niet. We hebben voor ons nieuwe strategieplan, dat in de loop van dit jaar wordt gepresenteerd, ook gevraagd wat de clubs belangrijk vinden. Die sessies en enquêtes hebben we al eind vorig jaar en aan het begin van dit jaar gedaan. Daar kwam als een van de belangrijke punten uit dat de clubs juist meer diversiteit op de verenigingen willen.
Probleem daarbij is wel dat een deel van de verenigingen vol zit. Die kunnen geen kant op. Dan steek je minder tijd in nieuwe leden, maar ben je vooral bezig om je huidige leden te bedienen en bijvoorbeeld voldoende scheidsrechters te regelen. Maar in de basis vinden die clubs de huidige situatie niet prima. En wij als bond ook niet. Dat ga je terugzien in het nieuwe strategieplan en daar hebben we ook al plannen voor.’

Terrance Pieters met Agustin Mazzilli van Argentinië. Foto: Koen Suyk

Als veel bestaande verenigingen vol zitten, hoe krijg je dan meer diversiteit in het hockey?
‘Door nieuwe hockeyverenigingen op te starten vanuit de wijken, het hockey dus naar de wijken te brengen. Daar willen we in meerdere steden een rol in gaan spelen. Zo hebben kinderen een minder hoge drempel om op hockey te gaan. Een goed voorbeeld hiervan is hockeyclub Feijenoord. Die is vanuit de wijk gestart en heeft nu een heel divers ledenbestand.’

Als we over vijf jaar dit gesprek weer hebben. Waar moet de hockeysport dan staan?
‘Ik hoop dat we dan duizenden nieuwe kinderen hebben die vanuit stadswijken bij een hockeyclub spelen. En dat de nieuwe Terrance Pieters niet voelt dat het nog nodig is om zo’n interview te geven over racisme in de hockeysport.’


21 Reacties

  1. RobV

    Het is jammer dat er zo weinig gekleurde en allochtone mensen zijn die willen hockeyen, maar ik geloof niet dat dit komt omdat hockey een bolwerk is van racisme. Zoals we in een eerder artikel in deze reeks zagen bestaan er bij deze mensen ook vooroordelen over de sport en religieuze en culturele motieven spelen ook een rol. Het is denk ik goed dat de hockeybond die houding wil veranderen en dat ze ervoor willen zorgen dat de groep open minded wordt naar het hockey toe. Maar mensen verleid je niet zomaar en de serie hockey.nl artikelen over 'racisme in het hockey' maakt het niet gemakkelijker. Ik denk ook niet dat het fair of realistisch is om van de hockeybond te verwachten dat er over vijf jaar geen mensen meer langs de zijlijn staan die rare dingen roepen. Die hou je altijd helaas. Ik ben benieuwd waar de initiatieven van de KNHB uiteindelijk toe gaan leiden. Het is en blijft jammer dat er bij bepaalde groepen zo weinig animo is om te gaan hockeyen, maar je kunt natuurlijk altijd proberen om ze over de streep te trekken.

    1. EricS

      RobV Jouw reactie is zo typisch voor iemand die maar niet wil snappen wat het probleem is. Natuurlijk is hockey geen bolwerk van racisme. Waarom zeg je dit überhaupt? Is er iemand die beweert dat dit wel zo is? En wie bedoel je met ‘deze mensen’? Iedereen die niet blank is? Kun je begrijpen dat dit soort opmerkingen precies dat is wat Terrance Pieters bedoelt.

  2. stekel

    1998 een ‘coming out gehad’ Wat gebeurde er dan toen ? Denk dat ik dat gemist heb..

  3. RobV

    @EricS Die indruk zou men misschien kunnen krijgen na de serie artikelen van hockey.nl en dat zou jammer zijn. Het was voor mijn gevoel net wat te ongenuanceerd en eenzijdig. Maar gelukkig is er dan de mogelijkheid om te reageren. Het is veel te gemakkelijk om te beweren dat je niet het probleem van racisme ziet als je hier en daar een kanttekening bij maakt en ook de andere kant laat zien. Juist van de polarisatie en zwart/wit tegenstelling moeten we af. En 'deze mensen' is gewoon een taalkundig correcte verwijzing naar de groep die ik in regel 1 noem. Ik zou niet snappen dat Terrance Pieters daar een probleem mee heeft, maar je kunt natuurlijk niks uitsluiten.

    1. opleidenkey

      Robv, ik ben het helemaal met je eens. Ik mis werkelijk dat de verbinding wordt gezocht en hier de nadruk op komt te liggen, ik word er verdrietig van. Ik mis verhalen van BN-ers van andere komaf die een ander verhaal hebben, de nuance brengen, waarom zijn die niet geïnterviewd? Daar zijn weldegelijk voorbeelden van geweest op tv. Het komt nu over alsof mij een schuldgevoel wordt aangemeten met “als je niet tegen bent dan ben je voor”, waar ik verdomme me nog nooit heb bezig gehouden met een beoordeling op basis van afkomst, laat staan een of ander kleurtje (en wit is ook een kleurtje). En begrijp me goed, ik sluit mijn ogen niet voor het gedrag van anderen en ik spreek ze er ook op aan als nodig want het kan gewoon niet. Maar zet geen bestaande vriendschappen met medemensen van andere komaf bij het grof huisvuil door de misdragingen van enkele idioten te vatten als groepsgedrag; onder die bestaande vrienden zit juist je steun. Je mag zeker boos worden en hard schreeuwen dat je hulp nodig hebt, maar val niet je vrienden af in blinde woede. Vraag mijn hulp en ik ben er; val me aan (op iets waar ik het notabene mee eens ben), en ik ga me verdedigen. Verder hoop ik dat de KNHB de verbinding met onze andere sportbonden zoekt en daar een eensluidend programma mee optuigt. Dat is krachtiger en bereikt veel meer medemensen. Kan mij het boeien of binnen dit onderwerp mensen gaan hockeyen, voetballen of wild-punikken? Het hockey heeft overigens op zich al moeite om te groeien, veel jeugd (zeker ook meiden) kiezen meer en meer voor het voetbal (misschien ook een budget-dingetje voor heel veel ouders). Dus het realiseren van nieuwe clubs zal best heel lastig zijn, er is simpelweg te weinig interesse.

    2. EricS

      Ik denk niet dat er maar één iemand is die denkt dat hockey een bolwerk van racisme is na het lezen van de artikelen. Je zult het vast goed bedoelen, maar het lijkt er bij mij op dat jij je ongemakkelijk voelt bij deze discussie en dat je dat een groter probleem vindt dan het probleem van racisme zelf. En dat zou jammer zijn. Want dat ongemakkelijk voelen, wat ik ook heb, is juist niet het probleem maar het begin van de oplossing. Het is niet ons ‘blanke Nederlanders’ om te bepalen of er en hoe groot het probleem is. Wij zullen iets moeten veranderen, niet ‘deze’ mensen.

    3. opleidenkey

      Nee hoor, in het geheel niet. Het gaat mij erom vanuit welke positie je oplossingen wilt zoeken? Breek je eerst alles af (zoals behoorlijk wat activisten aan het doen zijn), of kijk je waar we nu staan, pas je aan, behoud je medewerking van iedereen, en bepaal je koers waar we allemaal heen willen. Mijn ongemakkelijke gevoel is er niet, ik vind het wat denigrerend en dus wederom niet bijdragend aan enige oplossingsrichting. Jij duwt me van je af, snap nu eens dat ik wil helpen, maar ik laat me niet iets aanpraten wat niet aanwezig is binnen mijn persoonlijkheid. Als je daar begint zullen we veel sneller stappen kunnen maken...

    4. EricS

      Mensen die gaan beginnen over dat het niet in hun persoonlijkheid zit snappen er bijzonder weinig van.

    5. opleidenkey

      Je wilt toch zo graag dat wij witte mensen iets in onze persoonlijkheid veranderen? Dus je bent nu gewoon aan het katten, kan je niet serieus nemen, en lost zeker niets op. Jammer

    6. EricS

      Dan moet je ook maar niet zo onnozel doen.

    7. opleidenkey

      Ach, jij bent alleen maar onrust en verdeeldheid aan het zaaien. En als jij me dan onnozel vindt zegt dat meer over jou dan over mij. Ik wens je veel wijsheid toe...

  4. rancoburgzorg

    De voorzitter geeft als excuus voor veel clubs dat ze "vol" zouden zitten. Denk dat dit nu net iets heel bekends is dat veel allochtonen horen als ze aan de deur van een discotheek staan. "Het is vol, meneer". Terwijl er voor zoons en dochters van, altijd plek in de hockeyclub is uiteraard. En terwijl veel blanken in de discotheek wél mogen doorlopen. Voor sommigen is het vol. Hmm. Ik krijg nergens in het interview het idee dat de voorzitter echt iets wenst te doen aan deze praktijk. Wat wollige taal over "een vertrouwenscontactpersoon" en "sessies en enquêtes die leiden tot een strategieplan". Dat belooft weinig structureels te gaan veranderen dus. En ik vermoed zomaar dat het grootste deel vd hockeyclubs daar uitermate tevreden mee is en blijft.

    1. opleidenkey

      Ik denk dat je een bijzonder negatieve indruk hebt van hoe het er werkelijk aan toegaat. Er zijn werkelijk gewoon wachtlijsten bij de grote clubs, heeft te maken met veldcapaciteit. Dus sla alsjeblieft niet door in je negativiteit. Er zijn zat spelers van andere afkomst in het hockey, maar procentueel zal dit aanzienlijk lager zijn dan bijvoorbeeld in het voetbal. Dat is gewoon veel populairder, regels zijn simpeler, iedereen kan coach zijn, het spreekt gewoon meer aan dan hockey...

  5. RobV

    @opleidenkey Precies. Er wordt teveel gepolariseerd en zo komen de groepen alleen maar verder tegenover elkaar te staan. We moeten wat pragmatischer zijn, gewoon het gezonde verstand gebruiken en dan is het heel goed mogelijk om met elkaar samen te leven en respect voor elkaar te hebben. Nu willen mensen (zie ook Eric S.) je meteen in het beklaagdenbankje zetten als je niet meteen 'ja en amen' zegt of wanneer je een ander perspectief laat zien. De nuance is verdwenen uit het debat en dat brengt de mensen niet dichter bij elkaar.

    1. EricS

      Mensen als Terrance Pieters geven aan dat ze racisme ervaren, ook binnen het hockey. Wat bedoel je met ander perspectief?

  6. hockeyster

    Alle discussies over racisme hebben tot nu toe alleen maar geleid tot polarisatie. De blanke/witte medemens is per definitie racistisch en slecht, de gekleurde medemens is per definitie het slachtoffer. Helaas zit het toch echt anders in elkaar. Racisme is van alle mensen, wit of gekleurd(en gaat alle kanten op!) en dat mis ik in alle artikelen en discussies. Als 1 groep alleen in de slachtofferrol blijft zitten(terwijl ook zij aan racisme doen), komen we helemaal niets verder.

  7. kasparstevens

    Weet iemand waarom het cricket in NL wel zo enorm divers (mn Surinaams-Hindoestaans) is ... en wat hockey daarvan kan leren/overnemen?

    1. hockeyster

      Heel veel expats spelen cricket

  8. bertb

    Hele interessante onderwerpen, maar zijn we vergeten dat Chris Jones, Frank Dikmoet en William Wattimuri hier al voortrekkers waren? Boeiend om te zien dat allerlei zaken hun eigen tijdsgewricht hebben! Hockey is een fantastische sport en wordt wereldwijd door heel veel mensen van allerlei kleuren, religies en in eigen lokale omstandigheden gespeeld ! Geweldig! Een sport om trots op te zijn en te blijven! Laten we dat niet vergeten!

    1. stekel

      Bert, helemaal met je eens. Hoop dus dat er na enige tijd van acceptatie er nu ook vooral vooruit gekeken gaat worden ipv verzanden in oprakelen van oude verhalen, verwijzen en verwijten... Toekomst ligt voor ons voor ons toch ?

  9. rhonig

    Sociale afkomst is een veel groter probleem en dat is een totaal onderbelicht aspect van deze hele discussie. En verder is dit een politiek correct artikel van de knhb en daar leidt heel Nederland momenteel aan. Gebakken lucht!


Wat vind jij? Praat mee...